De provincie Drenthe wilde een internetportal bouwen als toegang tot de gehele provincie, met een breed informatieaanbod: van lokaal nieuws tot het huizenaanbod. Al vroeg had men de indruk dat het open source pakket MMBase goed zou voldoen: de gemeente Amsterdam gebruikt het met succes, en ook de toepassingen bij Pinkpop en de VPRO gaven vertrouwen. Gaandeweg bleek dat MMBase inderdaad voldoet, maar dat open source ook zn mindere kanten heeft. Een gesprek met Paul van den Bosch, werkzaam als communicatieadviseur bij www.drenthe.info

Waarom wilde de provincie een portal?
"Al in 2000 maakten we een plan voor de inzet van Internet en nieuwe media. Tegelijkertijd wilden we de naam Drenthe breder presenteren. Toen ontstond het idee om een portaal te bouwen, als een centrale ingang voor informatie over de hele provincie."

Wat kun je allemaal doen op de portal?
“Het gaat op dit moment eigenlijk alleen om informatie over alles wat met de provincie Drenthe te maken heeft. Voor verschillende voorzieningen zijn externe partners aangetrokken. In het kort:

Er zijn op dit moment nog geen mogelijkheden voor inschrijving of communities, maar we denken daar al wel over na."

Welke software is allemaal gebruikt voor de realisatie van de portal?
"We hebben als content managementsysteem gekozen voor MMBase. We wisten echter dat MMBase wat sec en spartaans van opzet is. We kenden echter ook een bedrijfje, E-id, dat een combinatie had gemaakt van MMBase en de portal server Jetspeed, onder de naam Imbrium. Ze hadden ook de gebruiksvriendelijkheid verbeterd, en dat was voor ons reden om contact met ze op te nemen."

Jetspeed?
"Jetspeed is de portal engine. Voor zover ik het begrijp zorgt Jetspeed ervoor dat dingen op bepaalde plekken komen te staan op de website, terwijl de MMBase-component echt voor het beheer van de inhoud is."

Wie is de hostingpartner?
"Als webserver gebruiken we de Apache-webserver. Deze staat op een speciale server bij Gemnet. Gemnet is de provider waar de meeste gemeenten bij zijn aangesloten. De database staat echter hier in huis en wordt via de server bij Gemnet ontsloten. De reden hiervoor is dat we in de toekomst e-government willen inzetten. We kunnen straks relatief eenvoudig de database koppelen aan onze andere systemen. Denk bijvoorbeeld aan informatie over subsidieaanvragen en het controleren van de voortgang. Dat is een losstaande ontwikkeling, maar we hebben er wel rekening mee gehouden."

Hebben jullie nog andere sites?
"We hebben een intranet, drenthe.nl en drenthe.info. Voor iedere site werkt een redacteur onder de stafgroep communicatie. We werken wel heel nauw samen, maar de databases zijn niet gekoppeld. Drenthe.nl en ons intranet (noemen we huisnet) zijn platte websites die in frontpage worden onderhouden."

Welke pakketten en leveranciers zijn overwogen?
"We hebben gesprekken gevoerd met ongeveer 10 leveranciers, van een grote als pink roccade tot hele kleine bedrijfjes. Er is informatie verzameld over allerlei partijen, zoals Green Valley en Smartsite. Dat was de longlist. Onze automatiseringsafdeling had enkele eisen waarmee de lijst al een stuk korter werd. Door de gekozen constructie met Gemnet, moest de oplossing in ieder geval op Java gebaseerd zijn ivm beveiliging. Ook hebben we gebruik gemaakt van advies.overheid.nl voor een aantal tips."

"We zijn toen met twee bedrijven verder gaan praten. Eén bedrijf hier in Assen en E-id. uiteindelijk kozen we voor E-id omdat zij meer kennis hadden van MMBase. Ze hadden al aparte invoermogelijkheden gemaakt voor contentinvoer."

Wat waren de belangrijkste redenen om te kiezen voor open source?
"We vonden open source natuurlijk een sympathiek idee, maar belangrijker waren de licentiekosten. We hadden een beperkt opstartbudget, en we hebben ons daardoor sterk laten leiden. Als je kijkt wat er uit commerciële hoek wordt aangeboden ben je zo een paar ton kwijt. Er vielen ook veel oplossingen af omdat Java een vereiste was"

"Daarnaast lag natuurlijk een belangrijke focus op de kwaliteit van het product. We hadden begrepen dat MMBase een robuust en betrouwbaar systeem was, onder meer van gemeente Amsterdam. Grote zwaarbelaste websites als pinkpop, lowlands, nu.nl maken er ook gebruik van. Daarnaast kent MMBase ondersteuning van verschillende formaten audio en video. Als je daar in de toekomst mee verder wilt, is het goed dat het systeem daar op is voorbereid."

Zijn jullie nu nog steeds tevreden met de keuze? Waarom (niet?)
"Ja, we zijn wel tevreden maar er is ook gebleken dat er haken en ogen aan zitten. Het product Imbrium blijkt toch nog voor verbetering vatbaar. We denken in samenwerking met E-id over een SLA (Service Level Agreement, red.) Het pakket moet nog gebruiksvriendelijker. Dat gaat dan met name over de manier waarop content wordt ingevoerd. Je moet teveel stappen doorlopen om een nieuwsitem toe te voegen: nieuwsitem aanmaken, via apart scherm plaatje toevoegen, vervolgens relatie leggen tussen die twee items. Je kunt je voorstellen dat je dan aardig aan het klikken bent."

"Daarnaast blijkt de ondersteuning voor verschillende formaten in nog niet in deze versie ingebouwd, en hadden we problemen met de invoer van grotere bestanden"

Hoe is het realisatietraject verlopen?
"Ik had zelf al een soort platte werkversie gemaakt waarin duidelijk werd wat ons idee was. Vervolgens hebben we met E-id en een ontwerper gekeken naar structuur en vormgeving. We hebben toen intern een aantal mensen opgeleid om onderhoud te doen (in een paar middagen), en zijn daarnaast een traject ingegaan met de afdeling automatisering om de techniek te realiseren."

Hoe verloopt de ondersteuning, updates, helpdesk?
"We hebben tevoren wel gesproken over ondersteuning, maar er niets over vastgelegd. Er is echter een warm contact met de leverancier. We hebben een paar problemen gehad, maar de ondersteuning is verder goed verlopen."

Wat zou je de volgende keer anders doen?
"Het was voor ons eigenlijk de eerste keer dat we met een CMS (content management systeem) in aanraking kwamen, dus er was veel wat we niet wisten. Ik zou me een volgende keer nog meer bewust willen zijn wat de toekomstplannen zijn met de portal. Ik denk wel dat ik opnieuw voor MMBase zou kiezen."

UPDATE - 13 oktober 2003

Interbron is benaderd door de voorzitter van de stichting MMbase - dhr. Jo Lahaye - met de mededeling dat het hier geen MMbase-implementatie betreft, maar een Imbrium-implementatie. Imbrium is naam van de eerder genoemde samenvoeging van MMBase, Jetspeed en enkele verdere uitbreidingen. Imbrium is volgens dhr. Lahaye een echte afspliting. Hij stelt dat nieuwe Imbrium-code niet wordt ingebracht in MMBase: "Onze ontwikkelingen hebben 'niets' met elkaar te maken, behalve dan dat je MMBase nodig hebt om Imbrium te laten werken.", laat dhr. Lahaye in een email aan ons weten.

Update 2

Dhr. Spaans van E-id! laat ons in reactie op het statement van dhr. Lahaye weten: "E-id! Internet Strategies blijft MMBase partner, en participeert in de ontwikkelingen in MMBase. Dit hebben wij met betrekking tot de documentatie, architectuur en een aantal technische componenten gedaan. Tevens blijft de component MMBase, die wij inzetten in Imbrium een-op-een gelijk lopen met de ontwikkelingen van Stichting MMBase."